Brunssum

Uit Wiki Limburg

Ga naar: navigatie, zoeken

Brunssum (Limburgs: Broenssem) is een plaats en gemeente in het zuidoosten van Nederlands Limburg. De gemeente telt 29.494 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 17,30 km².

Brunssum maakt deel uit van het bestuurlijke samenwerkingsverband Parkstad Limburg en ligt in de Oostelijke Mijnstreek.

Inhoud

[bewerken] Mijnverleden en NAVO-basis

In de eerste helft van de twintigste eeuw was Brunssum een belangrijk centrum voor steen- en bruinkoolwinning.

Op het terrein van de voormalige staatsmijn Hendrik is tegenwoordig het hoofdkwartier van AFNORTH (Allied Forces Northern Europe) gevestigd, sinds 2004 "Allied Joint Force Command Headquarters Brunssum" (JFC HQ Brunssum) genaamd.

Het zogenaamde Vijverpark in het centrum van de gemeente is aangelegd op de plaats van een voormalige (dagbouw) bruinkoolontginning. Deze bruinkoolgroeve was maar korte tijd rendabel en reeds in de jaren '20 bleef men met een enorme krater zitten. Het duurde enkele jaren aleer men zich realiseerde dat een vijver in het centrum best mooi kon zijn. In de jaren daarna heeft men toen het Vijverpark aangelegd. De grote vijver in het park is de voormalige bruinkoolgroeve

[bewerken] Natuur

Brunssum grenst aan de Brunssummerheide, een heuvelachtig natuurlandschap, waardoor de Roode Beek stroomt. Dit natuurgebied is eigendom van Natuurmonumenten.

[bewerken] Bezienswaardigheden

Brunssum heeft een aantal bezienswaardige gebouwen en monumenten.

  • Aan de Dorpstraat liggen enkele oude boerderijen, die aan het agrarische verleden van de gemeente herinneren.
  • Aan de Grachtstraat ligt het oude gasthuis uit 1781.
  • De modernistische Sint-Gregoriuskerk, de vierde parochiekerk in deze plaats, werd anno 1963 gebouwd naar een ontwerp van Gottfried Böhm, die in 1986 de Pritzker-prize won.
  • Aan de Kloosterstraat ligt het voormalige Groene Kruisgebouw uit 1934 in de stijl van het Nieuwe Bouwen. Het is een zeer goed bewaard gebleven voorbeeld van deze architectuurstroming en heeft dan ook de status van rijksmonument. Momenteel is in dit gebouw een advocatenpraktijk gevestigd.
  • In het noordoosten van de gemeente lag vroeger het Kasteel Op Gen Hoes (of Genhoes), waarvan tegenwoordig nog een (recent gerenoveerde) vleugel rest.
  • Aan de Bouwbergstraat ligt een fraai bewaard gebleven voorbeeld van zgn. vakwerkbouw uit 1870.
  • Op het Lindeplein, voor het nieuwe gemeentehuis van Brunssum staat een achttiende-eeuwse Oostenrijkse grenspaal, weliswaar niet op zijn oorspronkelijke plaats. Identieke grenspalen zijn ook te vinden op het grondgebied van de gemeente Landgraaf, en de plaatsen Moelingen, Wezet (Visé) en Lieze (Lixhe) in België. Ze markeerden de grens tussen De Republiek en de Oostenrijkse Nederlanden, waarvan Brunssum deel uitmaakte.
  • Op 21 januari 2009 wezen de ministers van OCW en VROM het gebied Mijnkoloniën Brunssum, dat bestaat uit vijf mijnwerkerswijken en twee parken uit de mijnperiode die aan elkaar zijn verbonden door het oude mijnspoortracé, officieel aan als beschermd dorpsgezicht.

[bewerken] Talen

De meest gesproken taal in Brunssum is het Nederlands, gevolgd door het Engels en het Limburgs. Limburgs wordt er minder gesproken dan in andere Limburgse gemeenten, doordat er zich dankzij de mijnindustrie inwoners van veel verschillende Nederlandse streken in Brunssum gevestigd hebben. Het Engels wordt door ongeveer 3.000 mensen gesproken, de meeste van hen zijn bij het JFC HQ van de NAVO in Brunssum gevestigde buitenlandse militairen.

Brunssum kent sinds de Tweede Wereldoorlog een Poolse gemeenschap. Vrije Polen die na de Tweede Wereldoorlog niet terug konden keren naar Polen vonden hier veelal emplooi in de mijnen.

[bewerken] Evenementen

[bewerken] Folkloristische Parade

Een keer in de vier jaar wordt in Brunssum de folkloristische Parade gehouden. Aan deze Parade doen internationale, nationale en regionale folklore groepen en -verenigingen mee. Brunssum staat dan een aantal dagen geheel in het teken van optredens, workshops en spelen. Het hoogtepunt is de optocht door het centrum.

De eerste Parade werd in de zomer van 1953 gehouden nadat het Carnaval in dat jaar niet doorging omdat dat ongepast werd gevonden tijdens de Zeeuwse Watersnood. Sindsdien werd het een traditie, wat tot resultaat had dat de laatste parade in 2008 werd gehouden. Dit festival genoot in de jaren '50 landelijke bekendheid. Sinds de sluiting van de staatsmijnen, die economisch verval en vergrijzing met zich meebracht, blijft de bekendheid ervan beperkt tot Brunssum.

[bewerken] Damtoernooi

Jaarlijks begint op de eerste vrijdag in augustus het Brunssum Open damtoernooi. Dit is een 9-daags internationaal damtoernooi waarin senioren en jeugd in één grote groep dammen. Brunssum Open is in 1978 gestart als activiteit van damvereniging De Ridder. Omdat het toernooi te groot werd om door één vereniging georganiseerd te worden is de organisatie later overgenomen door een organisatiecomité. Brunssum Open is het oudste meerdaagse damtoernooi ter wereld dat een vrije inschrijving kent.

[bewerken] Kermis

Twee keer per jaar is er kermis in Brunssum, namelijk de voorjaars- en de najaarskermis. In januari 2004 is Brunssum door BOVAK uitgeroepen tot BOVAK-Kermisstad van het jaar 2004 vanwege de, volgens de kermisexploitanten, gezellige kermis en het warme hart dat Brunssum hen toedraagt.

[bewerken] Parelloop

Elk jaar vindt de Parelloop plaats, een hardloopwedstrijd waaraan enkele honderden mensen uit verschillende landen deel te nemen.

[bewerken] Brunssumse Oktoberfeesten

Sinds 30 en 31 oktober 2004 vindt jaarlijks het Brunssums Oktoberfeest plaats. De eerste drie jaren gebeurde dit in zaal D'r Brikke Oave. Na de feesten van 2006 stapte vrijwel het volledige bestuur op.

Onder leiding van een nieuw bestuur werd in 2007 het feest georganiseerd in een grote tent op het Lindeplein in het centrum van Brunssum. Tevens werd het in plaats van een tweedaags evenement een driedaags evenement op de vrijdag, zaterdag en zondag. Dit bleek een gouden zet. Zowel in 2007 als 2008 was de zaterdagavond volledig uitverkocht. In 2008 trok het evenement bijna 4.000 bezoekers.

De Brunssumse Oktoberfeesten vinden ieder jaar plaats in het laatste weekend van oktober. Vooral veel bekende en grote artiesten uit het Zillertal, een dal in de Oostenrijkse provincie Tirol, staan altijd op het programma. De vrijdagavond is vooral regionaal gericht. In 2009 staat op de vrijdagavond echter ook een grote internationale artiest op het programma: DJ Ötzi

[bewerken] Overige kernen

[bewerken] Politiek

[bewerken] Gemeenteraad

De gemeenteraad telt 21 zetels, verdeeld over 8 fracties, te weten:

  • PvdA 6 zetels
  • VVD 3 zetels
  • PAK 3 zetels
  • Lijst Borger 3 zetels
  • CDA 2 zetels
  • BCD 2 zetels
  • Lijst Huisman-Peeters 1 zetel
  • BBB (brussum)/Lijst Palmen 1 zetel

[bewerken] College van B&W

Het College van B&W wordt gevormd door:

PvdA, VVD, PAK en CDA. Vier van de drie wethouders zijn afkomstig van deze coalitiepartijen. Eén is echter van buitaf benoemd.

Anno 2006 is Clemens Brocken de huidige burgemeester.

[bewerken] Geboren in Brunssum


[bewerken] Externe link

Persoonlijke instellingen